{"id":368469,"date":"2023-04-14T16:17:40","date_gmt":"2023-04-14T14:17:40","guid":{"rendered":"https:\/\/pisofranco.gal\/?p=368469"},"modified":"2023-08-17T19:09:48","modified_gmt":"2023-08-17T17:09:48","slug":"todos-os-lumes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pisofranco.gal\/artigos\/2023\/04\/14\/todos-os-lumes-368469\/","title":{"rendered":"Todos os lumes"},"content":{"rendered":"

Queremos ver, por veces, o lume como esa criatura m\u00edtica que nos relaciona coa indefensi\u00f3n orixinal da especie, pero o certo \u00e9 que sobre o lume ergu\u00e9ronse varias civilizaci\u00f3ns. Que o lume \u00e9 o gran elemento transformador da historia e que un fogar \u00e9 un lume. Quizais tam\u00e9n por iso, pola dependencia do perigo. \u00c9 imprescindible, pero \u00e9 mortal. O lume veu con n\u00f3s. Somos n\u00f3s.<\/p>

Logo est\u00e1n os lumes dos montes e queremos padecer a maldici\u00f3n b\u00edblica de non ser capaces de distinguir uns dois outros. De non querer avanzar por riba desa met\u00e1fora de entender todos os lumes como o mesmo lume. Como se todos estivesen alimentados por unha mesma mecha invisible que o fai aparecer aqu\u00ed e acol\u00e1. Pero en todas partes aparece m\u00edtico, como unha praga, como un combate imposible que a humanidade leva librando desde o principio dos tempos. Desde antes de que houbese humanidade. Antes da civilizaci\u00f3n. Antes de antes de que houbese capitalismo.<\/p>

D\u00e1mos por igual o lume azul das caldeiras e o dourado das chemineas. Como se a p\u00f3lvora da pirotecnia fose a mesma que a das balas. \u00c9 verdade: confundimos os s\u00edntomas coas causas e a\u00ed estamos presos como quen non quere asomar a cabeza para ver o fondo do pozo. Porque o pozo somos n\u00f3s e no fondo sempre hai restos dun lume que prendemos e a intuici\u00f3n cultural de que sen drama non hai progreso. Sen sangue non se poden defender os dereitos. Ser racionais est\u00e1 mal visto porque non conmove. Pero o lume si. O lume conmove todas as partes adormecidas e botamos a correr na direcci\u00f3n contraria ao fume, que non sempre \u00e9 a direcci\u00f3n correcta porque non sempre \u00e9 a contraria ao lume.<\/p>

N\u00f3s necesitamos o lume para seguir coa civilizaci\u00f3n en marcha. El necesita de n\u00f3s para prender. Na estra\u00f1a complementariedade po\u00f1emos combustible e lamentos ao mesmo tempo, Jekyll e Hide sen soluci\u00f3n de continuidade na dobre cara da civilizaci\u00f3n, no c\u00edrculo vicioso de todas as contas.<\/p>

Logo est\u00e1n os montes e preferimos os lamentos aos coidados. O mesmo \u00e9 unha actitude permanente que non ten disimulo cando  observas a pel negra deitada sobre o horizonte. Est\u00e1n os montes, que certamente \u00e9 unha definici\u00f3n imprecisa porque alude en parte ao non civilizado, ao selv\u00e1tico, a ese lugar de toxos mestos e fuxidos en tempo de guerra. O monte, en Galicia, ten esa m\u00edtica do inculto, ese espazo por cultivar onde a\u00ednda quedan contos de lobos. O lugar sen estremas no que podes perderte. Ese espazo que est\u00e1 m\u00e1is al\u00e1 do lugar sen cobertura. A fronteira final. Pero todo isto \u00e9 literatura defensiva. Nada disto ten correspondencia coa realidade a\u00ednda que calquera poida vagar nun monte durante horas. O monte, como case todo, ten as s\u00faas propias normas. Se o deixas, medra. Se o deixas, pon en marcha a s\u00faa propia sociedade animal e vexetal na que pode haber unha parte non racional, pero case nunca \u00e9 casualidade.<\/p>

O monte qu\u00e9imase e nese lume arden resumidas moitas contradici\u00f3ns da sociedade occidental. A que fai por esquecer o seu pasado rural, a que aplica criterios f\u00f3ra de contexto, que sobreact\u00faa nas disculpas antes que actuar cos remedios. Esa mesma da que colgan un mill\u00f3n de raz\u00f3ns que case nunca coinciden coas necesidades.  Son raz\u00f3ns que te\u00f1en un sentido cristi\u00e1n do discurso: aliviar a culpa, encami\u00f1ala noutro sentido. Desfacerse dela con esa importancia impostada do arrepentemento. Toda a ret\u00f3rica destinada a que o retrato en cinza que queda sexa o ideal despois dun incendio.<\/p>

\"\"
O proxecto Incendios de Miguel Mosquera permanecer\u00e1 na Fundaci\u00f3n Laxeiro ata xullo 2023<\/figcaption><\/figure>

O retrato faino Miguel Mosquera pola v\u00eda de revisar racionalmente os elementos que contornan ao lume. \u00c9 importante este matiz. Como nos dramas mellor escritos \u00e9 importante revisar o que pasa despois do lume. Pero \u00e9 fundamental ver que sucedeu antes. Cando hai lume encontramos os titulares, as medici\u00f3ns, as marcas, os danos. O lume \u00e9 coma guerra. A alteraci\u00f3n do presente que non nos deixa pensar. Miguel Mosquera fai un mapa novo desas relaci\u00f3ns entre o antes e o despois. Nun sentido racional, o artista \u201cesquece\u201d o lume para facer ver o resto das cousas. Entre ese resto est\u00e1 o territorio e o xeito no que nos relacionamos con el. Est\u00e1 a xente e a maneira en que habita o territorio. Est\u00e1, con especial atenci\u00f3n, a relaci\u00f3n simb\u00f3lica entre n\u00f3s como sociedade e o monte como espazo. Esa relaci\u00f3n e as palabras que arden no lume e as que quedan como cinza. Palabras dun discurso que, a lume pasado, parece prendido polo \u00e1nimo corrector. Son as palabras que decaen en canto chega outubro ou as primeiras chuvias, o que apareza primeiro no horizonte. Son as palabras da industria do lume e do xogo de se hai que informar ou desinformar sobre o lume. Son as palabras dos espectadores que, unha vez metidos na secci\u00f3n de deportes do telediario, esquecen o sentido estrat\u00e9xico da vida planetaria. Miguel Mosquera non explica por que arde, Mosquera explica o significado do queimado.<\/p>

Entre n\u00f3s e os lumes hai unha relaci\u00f3n \u00edntima. Peri\u00f3dica. Revenida. Nas tardes de sol do inverno poder\u00edamos sa\u00edr ao territorio e quizais vexamos as cicactrices nas extensi\u00f3ns de monte a\u00ednda renegrido e no verdor que asoma con timidez ao que non sei se poderemos cualificar de cinguido. Poderemos botarnos ao monte en calquera das mil primaveras m\u00e1is e asistir a teimos\u00eda da natureza rexeneradora e ser optimistas e despreocuparnos, ou ser realistas e calcular que sen n\u00f3s nada disto ter\u00eda pasado.<\/p>

Cando ve\u00f1a o calor que quere ser de ver\u00e1n pode volvernos o medo a non ter feito os deberes e a esperar que chova ou calquera desas outras esperanzas desmobilizadoras. Podemos ver a paisaxe e darlle todas as explicaci\u00f3ns literarias en funci\u00f3n da fantas\u00eda ou do escapismo. O que non teremos tan f\u00e1cil \u00e9 ver as causas do lume. Non ser\u00e1 tan f\u00e1cil ver as consecuencias \u00faltimas de cada unha desas cicatrices. Porque as consecuencia podedes velas aqu\u00ed.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

No principio \u00e9 o lume. A relaci\u00f3n antiga, primitiva, urxente, como animais que se te\u00f1en moito medo a pesar de necesit\u00e1rense. No principio sempre est\u00e1 a intensa sensaci\u00f3n de perigo de calquera mam\u00edfero asustado polas lapas que removen a materia nerviosa ata o \u00faltimo dos cerebros. Como o coello diante da donicela. Como se o lume fose anterior a n\u00f3s. Pero este \u00e9 s\u00f3 o primeiro dos erros.<\/p>\n","protected":false},"author":51,"featured_media":368487,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[174],"tags":[],"class_list":["post-368469","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fatiga-ocular"],"acf":[],"post_template":"reportaxe","post_subscription":"no","pretitle":"","content_extract":"Queremos ver, por veces, o lume como esa criatura m\u00edtica que nos relaciona coa indefensi\u00f3n orixinal da especie, pero o certo \u00e9 que sobre o lume ergu\u00e9ronse varias civilizaci\u00f3ns. Que o lume \u00e9 o gran elemento transformador da historia e que un fogar \u00e9 un lume. Quizais tam\u00e9n por iso, pola dependencia do perigo. \u00c9...","reading_data":{"word_count":"998","reading_seconds":"239","reading_time":{"minutes":3,"hours":0,"seconds":59},"reading_string":"3'59''","reading_human":"4 minutos"},"announcement":{"finishdate":"","finishdate_text":""},"opinion":{"subject":"","subject_info":[]},"event_info":{"startdate":"","starttime":"","enddate":"","endtime":"","entertainer":null},"interview":{"interviewed":""},"phototext":{"text_author":"","text_photo":""},"video":{"video_source":""},"promotion":{"action":"default","action_data":""},"categories_list":[{"name":"Fatiga Ocular","id":174,"slug":"fatiga-ocular","parent":0,"template":"default"}],"visible_author":"Camilo Franco","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pisofranco.gal\/api\/wp\/v2\/posts\/368469"}],"collection":[{"href":"https:\/\/pisofranco.gal\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pisofranco.gal\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pisofranco.gal\/api\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pisofranco.gal\/api\/wp\/v2\/comments?post=368469"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/pisofranco.gal\/api\/wp\/v2\/posts\/368469\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":368898,"href":"https:\/\/pisofranco.gal\/api\/wp\/v2\/posts\/368469\/revisions\/368898"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pisofranco.gal\/api\/wp\/v2\/media\/368487"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pisofranco.gal\/api\/wp\/v2\/media?parent=368469"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pisofranco.gal\/api\/wp\/v2\/categories?post=368469"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pisofranco.gal\/api\/wp\/v2\/tags?post=368469"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}