Semper fidelis

Debe ser un costume do exército ianqui facer un baile de gala antes de marchar á guerra. Xa o recordaba da época de Fort Apache. Facíao, supuña, para que recibir a nova de marchar tivese suficiente solemnidade ou, tamén, para que algún oficial puidese lucir circunstancia digna ao pronunciar que o rexemento sairía ao amencer. …

O colapso que seremos

Un colapso non é un accidente. É un proceso con mal fin. Un proceso que acaba mal pese a que polo camiño todo o mundo saiba que vai acabar mal. En moitos sentidos, un colapso é o resultado de non querer entender correctamente os síntomas. Os electorais, os económicos, os políticos. L’Effondrement (O Colapso) é unha serie sobre …

Terceiras, cuartas, quintas, sextas…

E ti onde vives: na realidade ou na ficción? Esteas onde esteas pasan cousas similares: unha case permanente manipulación do discurso para que a condición universal de espectador que é ser cidadán poida sentirse tranquilo e sorprendido. Incluso sorprendido da súa propia tranquilidade.

6 | Nin virtual nin dos outros

-O Facebook, que vén sendo?-Unha web para cotillas.-E por que non lle preguntas ao alcalde?-Porque vai responder o mesmo ca ti. Pero ti es o de cultura, deberías saber.-Pois claro que sei. Estamos traballando niso. Esta semana vai estar un Facebook espectacular.-Mellor que o de Rajoy?-Non fai falta que o poñas, pero por suposto que …

Inmunidade de rabaño

Hai moitos días que somos un candor atado a unha reliquia do progreso. E non distinguimos se a corda que levamos no pescozo é condena ou liberación. Cando novos escoitamos as promesas dos pisos de tres cuartos, pero en lugar de recibir as chaves en man déronnos unha espátula para quitarlle a ferruxe á formigoneira. …

Refrescando o piso

Temos actualización de Piso Franco. Non tiramos ningún tabique. Só recolocamos os mobles contra as temperaturas do verán. Se xa tes automatizadas as actualizacións no teu aparello non tes que facer nada. De non ser así, pasa pola tenda (Google Play ou AppStore), entra en Piso Franco e dálle a actualizar.

O teatro é a vida concentrada

Peter Brook (1925-2022) visitou Santiago de Compostela en 1998 como protagonista da primeira edición do Festival Millenium. Dúas obras súas formaron parte da programación, Je suis un phénomène e Oh les beaux jours. Brook explicou unha e outra vez o que consideraba teatro e o festival levou aos espectadores a un pechado cine Capitol que para o director parecía ter a vantaxe de estar moi próximo da ruína. A semana pasada (2 de xullo de 2022) morreu Brook e desde 1998 volveron unha entrevista, dúas críticas e unha conclusión. A entrevista e as críticas dos seus dous espectáculos en Santiago seguen aquí. A conclusión é que pese ao prestixio, o recoñecemento, a intelixencia e mesmo o éxito de Brook, o teatro non lle fixo caso.

Polas paredes

Xa sabes como vai. Verao en Ourense. A única onda que sobrevive é de calor. Tes os horarios de toda a vida. Os dunha cidade funcionarial na que ti non es funcionario. Tes os horarios dun mundo que non pasa calor a mediodía. Hai que ir traballar. Dúchaste para as tres e entras na dúbida …

Madrugada chegou

Presentou batalla toda a noite e non a deu por perdida. Desque entrara, encontrándose tan a disgusto. Percorrendo o campo arriba e abaixo a pesar de xogar fóra da casa. Pasaba pola beira dos grupos buscando caras, tentando encontrar unha ollada que devolvese certa amabilidade. Era unha operación de tanteo delicada, rápida, inapelable. Pasaba camiñando …

Xogo de pastiches

Non perdín demasiado tempo lendo a George R.R. Martin nin sequera para comprobar a idea de que o pastiche é o xénero por excelencia da contemporaneidade. Desta contemporaneidade en concreto.

Tensión laboral non resolta

Toda a tensión laboral que tan claramente se percibe na fotografía non procede dun histórico conflito coa patronal, do incumprimento da normativa de riscos laborais ou de que ese teléfono, fillo dunha década de elementos fixos, soe ininterrumpidamente como un martelo que peta desde o pasado. A tensión laboral que paira sobre a reconversión dun …

Historias dun home que contaba historias

Xabier P. Docampo desapareceunos a semana pasada. A memoria devólvenos a súa actitude de contador de todas as historias e dese humor que servía para baixar os santos e subir a xente. (Hai catro anos do texto e algúns máis das historias, pero ser, son as mesmas).

Materia gris

A caixa era de cartón e, ao abrila, as solapas facían un movemento para deixar paso a un recipiente de cerámica dun gris moi, moi suave. Case branco. Sobre o cartón estaban impresos todos os símbolos da reciclaxe, a ecosostibilidade, a segunda vida das cousas. Para quen tivese memoria a caixa gardaba algún parentesco coa …

Nervios sen normalizar

O texto é do 20 de xaneiro de 2009. Agora é arqueoloxía, pero esta semana pasada falouse algo sobre isto sen ir ao centro do asunto. As pirámides explícanse mellor desde fóra.

No medio do medio

O transgresor para un espectador de teatro non é observar escenario. Nin tampouco mirar a reacción do resto do público. O revolucionario é mirar para ese espazo intermedio entre o escenario e as butacas. Un territorio de ninguén onde pasan todas as cousas.

Que a forza nos abandone

Cando a Constitución chegou Star Wars xa estaba aquí. A España chegou primeiro o western galáctico con paternidades confusas que o texto magno. Cando Luke aínda non sabía quen era seu pai eu estaba asomado ao galiñeiro do cine Xesteira en Ourense. Era 1977 e agora está moi mal visto dicir que a película e …

Ramo

Caera alí mesmo. Rebentada. Como se descargara un lóstrego e a fendese. Pero sen fendela. Caera en vertical, sen dramas, sen acenos, sen cámara lenta. Morreu máis instantaneamente que un descafeinado de sobre. El ía ao seu lado e tardou catro ou cinco segundos en recoñecer a gravidade do asunto. Pero non tiña remedio. Caeu …

Aristocracia amarela

O deporte está pasando do espectáculo ao relato. O deporte ten esa épica de perfil baixo que é dramático sen ningún drama e bélico sen ningunha guerra. Podes facer con el que queiras agás quizais ignoralo porque é case imposible vivir e que o deporte non asome por calquera lugar. A televisión, ademais, está pasando …

O raio curvo

Unha das grandes vantaxes armamentísticas do emperador Ming sobre os terrícolas coetáneos a Flash Gordon era o raio curvo. A pesar de ser unha arma convencional tiña a propiedade de disparar sobre inimigos protexidos nos recantos. Non valía de nada agacharse porque o raio saía da arma, avanzaba en liña irregular ata chegar a un punto e xiraba e localizaba a quen incautamente confiaba na física convencional. As garitas deixaran de ser un refuxio. Non se pode dicir que os USA, Rusia, Israel ou o primeiro ministro británico non estea ensaiando armas como o raio curvo. Pero existe.

13 maio 2022. Espido

Me sinto espido. Desconfiado. Pero non as dúas cousas polas mesmas causas. Me sinto espido porque xa non són presidente de Galicia, Galicia, Galicia. E sei que ten que ser, pero tampouco é que sexa para disfrutar. Levo tantos anos como presidente, presidente, presidente que agora é como cambiar de vida sen cambiar de traxe. …

O pop non se despide

Para Siniestro Total non valen aquelas palabras que quixeron marcar a fin de The Beatles. “E no final, o amor que recibiches é igual ao amor que deches”. Os acordes non ían por aí, pero nunha tradución máis literal* tería servido para esa versión do grupo de Liverpool que Siniestro Total non fixo. Para Voadora …

29 abril 2022. Despedida

GaliciaAno do XacobeoManuel: Me recordo nesta hora de moitas cousas. De cando te coñecín en casa de JMRB, de cando me propuxeches vir, das tensións das intrigas e dos traslados. Un día pasaron preguntando a quen avisar en caso de cese e a posibilidade real de que sucedese nos deixou algo indiferentes a todos. Despois …

Crónica da crítica

O entretempo ponme melancólico. Ao contrario que ao resto dos galegos, tan decididos en botarlle a culpa de todo á humidade. O tempo sen definir ponme melancólico como espectador e en lugar de ser obxectivo, como pide todo o mundo cos seus intereses inmediatos, só me dá a cabeza para ser coherente. Foi ao rematar …

22 abril 2022. Imposible

Non é que todo o mundo non entenda, é que non lles convén entender así que dan explicacións de comenencia. O teño que explicar entre os inmediatos e algúns menos próximos porque fanse o parvo como se fose un asunto emocional, pero a pesar diso que as veces se me dá por facer como quen …

Iso a quen lle importa

Todo o mundo ten unha opinión sobre o teatro aínda que vaia velo a décima parte de quen opinan. É máis fácil opinar que ir ao teatro e por iso hai máis xente opinando en Twitter que entrando nas salas. Non son incompatibles as dúas actividades, pero os ollos sofren infinitamente menos cando van ao teatro.

Ourense ten máis terrazas ca Liverpool

En Ourense crúzanse moitas liñas. Nunha mañá que anticipa o verao poden cruzarse o himno galego polos altofalantes da clase obreira e o terraceo de vermú con moitos cabezudos e ningún xigante. Crúzanse os ramos de flores maternais coas cruces dos maios e o seu cantiño de copla. Tamén se cruzan The Beatles. The Beatles, non. A memoria sen case banda sonora do grupo musical máis importante da historia.

15 abril 2022. Serio, serio, serio

Pois xa está resolto. O vou explicar porque é divertido tanto asunto coa sucesión, tanto romper e volver xuntar as pezas outra vez. Pero non é así. Só había unha maneira de que isto funcionase e xa estaba clara desde o inicio. Outro asunto é que todo o mundo ten que darse a valer. O …

12 abril 2022. Diario. Madrí, Madrí, Madrí

En Madrí todo é máis grande. Non é unha sensación. Todo é máis grande. A xente tamén é máis alta. Non sei se terei que poñer alzas no calzado porque despois de entrevistarme con Felipe VI e Pedro Sánchez parezo baixo e isto hai que estudalo. Pero hai que medir porque alguén escolleu mal o …

Confundir as curvas coas alegrías

Pode ser o capricho da propiedade ou a debilidade do Estado fronte ao individuo. Pode ser o carácter sinuoso que chega ao mapa desde a identidade colectiva. Hai algo torcido na inmediatez do horizonte no que a Academia pode encontrar unha reafirmación da fermosura decimonónica. Unha vitoria do bucolismo fronte á tiranía da praxe. Tamén …

1 abril 2022. Diario. Me chegou o momento

Me chegou a hora. Me tiña que chegar e me chegou. Agora me teño que cambiar a cabeza de sitio e poñerme pensar doutro xeito. Porque a cousa non está funcionando ben. Agora que pensan que pasou o apuro é cando estou no apuro. Non se me nota a autoridade. Problema A) Priorizo o enfrontamento …

Ruído e noces

Haberá unha relación alas de bolboreta entre a aparición de Motomami e o momento en que Will Smith se convirte no personaxe que interpreta enThe Suicide Squad, mesmo menos violento. Pode ser unha relación primitiva, pero seguro que non será simple. Todos queremos crer que si, pero o mundo non cambia: en canto retiramos os abalorios seguimos …

Que di o mundo, que din os rumorosos

Non sei canto sentido ten que as galas de entregas de premios do espectáculo non sexan consideradas un espectáculo. De feito, quero dicir. Non sei canto sentido ten que se comporten de maneira diferente a todo o resto dos traballos que ese mesmo sector produce. Quizais sexa un acto de rebeldía, un acto emotivo. Un non querer facer todo o que se fai durante o resto do ano.

18 Marzo 2022. Diario

Creo que fóiseme a pinza un pouco. Quedo algo sobreactuado. Ten razón EGP. Aínda que non o diga. Non estou acostumado ao mitin. Levo toda a vida nisto, pero o de subir a voz non me fai ter máis autoridade. IDA, a pesar das caras que pon, leva mellor o das arengas. As caras de …

Frasco de nervios

As televisións medían medio metro de ancho. Quizais debería dicir de profundidade. Era por causa do tubo catódico: canto máis grande era a pantalla, máis longo tiña que ser o fondo. Asomarse á parte de atrás do televisor era case tan interesante como mirala de fronte, excepto cando puñan Eliot Ness. O máis interesante das …

2 de marzo 2022. Diario

Desta vai. Sei que a emoción é debilidade, pero non podo evitar emocionarme en público e tería que ter entrenado isto moito mellor para que se entenda que a estabilidade é o principal valor do meu carácter. Serenidade, tranquilidade, estabilidade. Un pouco de humidade non empaña tanto e quizais véxase xa que tamén son humano. …

Back in the URSS

A Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas non existe. Non existe a pesar de que lle debíamos unha gran parte das nosas pagas extras e de que fomos algo desleais cando desapareceu. Mesmo ingratos. A URSS non existe e a realidade é moi contundente con isto por máis que algunhas cabeciñas vexan sombras anteriores e algúns medios de comunicación confundan estar moi lonxe da realidade coa equidistancia.

Madrid 2022

Case nunca pasaba por Lavapiés. Baixou seguindo a luz do sol pola rúa e quedou sorprendido polas grandísimas letras que berraban Drama! na fachada do teatro Valle-Inclán. Non foi o tamaño da palabra o que lle chamou atención, senón o seu contexto como lector. O que quixese dicir a palabra xa era pasado, agora era …

Praza Roxa 1993

As couzas nacen no esquecemento. Nacen e medran comendo o feltro dos sombreiros, a tea das bandeiras. Merendan os libros de historia e van deixando nas páxinas pequenas erupcións volcánicas como lagoas para o porvir. Agora mesmo estarán no medio dunha enchente de palabras como revolución, proletariado, camarada, e deixarán para a sobremesa unha especialmente …

Jack and Jackie, Miles and Frances, papá e mamá

O automóbil ten chófer. Jackie non imaxina ir en coche doutro xeito. Gústanlle os Cadillacs, pero non lle pon problemas a ir nun Lincoln descuberto por máis negro que sexa. Non concibe conducir atravesando unha cidade. Demasiadas cousas ás que prestar atención. John vai ao seu lado. É alto, loiro e ten a promesa correcta …

Sexo, verdades e cintas de vídeo

A melancolía invádeo todo, como a vocación de Rusia de propietarizar Ucraína. A mesma de Alemania comprando Polonia ou a de España enviando xuíces a Catalunya. Non é a melancolía dos que están faltos de todo, senón esa sensación de perda que teñen os que xa teñen moito pero notan que hai unha falta, como …

Eu tiven unha granxa no San Amaro

A melancolía pode matar. De feito, mata. Non se coñecen os datos porque ninguén pensa que sexa relevante ou que mereza cambio. A melancolía mata como mata a burricie ou como a ignorancia. Ou a sanidade mal atendida. Mata como matan as contas mal botadas. Tampouco hai que poñerse dramáticos… Mata como mata a vida, pero neste caso non lle damos a importancia que ten. Estamos en guerra contra a melancolía pero non nos enteramos porque imos perdendo. 

Que me queres, cabrón

Que o sol levase dúas horas presidindo o horizonte matinal non era a causa da súa alegría. Saltou da cama, puxo os pantalóns curtos e correu contra a cociña. Mamá, vou buscar o pan. Mirou o reloxo e acelerou o paso. Entrou na panadería e buscou o mostrador pequeno. Detrás estaba ela: dúas coletas e …

Acordes e desacordos

Alguén asegurou que na música popular hai dúas categorías: The Beatles e o resto. Pasados cincuenta e dous anos da súa disolución quedaban poucas cousas novas por ver da banda máis influínte de todos os tempos, pero Get Back era unha delas. A docuserie que Peter Jackson montou sobre as ilimitadas horas de gravación do que se chamaba Let it Be demostra, unha vez máis, que hai sempre unha diferenza entre o grupo e o resto. Incluso chegado ao final. Get Back, podía ser un final, pero non era o declive.

Step inside

Para entrar no bosque hai que aceptar tres condicións. As árbores son metódicas, resisten en pé, sen aliñar, ao mellor sol do día. Moven suavemente os rumores como os corredores despois dunha dimisión. Hai un monte sen adornos, algunhas mostras de abandono, un camiño sen alternativas e unha cancela que civiliza o conxunto. É unha …

Podemos falar

Podemos falar de fútbol, de ovellas, de feiras en todas as acepcións do concepto, da confusión das palabras, da confusión das dores, de que o pobo non mande, do trigo bo, do trigo malo, do pan Cea, da marca que deixaban os carros nos camiños, do malo que é o goberno, do fría que está …

Sushi para dous

Hai anos recibira a noticia da súa morte como cando acaba unha parella: circunstancias que cambian sen sentido. Portas que desaparecen dos corredores das casas dun día para outro. E todos os días golpes contra o mesmo tabique. A noticia déranlla sen rodeos e quedárelle colgando moito tempo. Incluso sen motivo.  A noticia resistiu moito tempo. Porque ela era …

Reparto de poderes

Avanzaba polo corredor decatándose de que a rotación da Terra non era suficientemente rápida para el. Faltáballe paciencia para esperar polos ciclos que poñen día e noite sobre as casas e con lentísima desesperación remoía as desculpas de mal pagador. Avanzaba polo corredor coas imaxes claras: haberá sorrisos de complicidade e haberá sorrisos de burla. …

Catro quilómetros para casa

Cando contestou estaba a catro quilómetros da casa. Oes, que andan dicindo por aí que xa non estades xuntos. Faltaban catro quilómetros para a casa e levaba dúas mochilas para encher a neveira porque había queixas sobre a frecuencia con que ía facer a compra. Ían cheas, para compensar a viaxe, deses alimentos documentais que …

Polo recto camiño

No verán, a cidade suaba polas pedras. Entrei nos ultramarinos e don Alfonso volveuse aireando o mandilón de cadros para reprenderme pola tardanza: xa che dixen que foses polo camiño recto. Logo mandoume: colles a botella de Marie Brizard e lévaslla a don Ricardo, o da caixa de aforros, que hoxe ten convidados. Corre correndo. …

Carta de Theo

Querido Vincent: Espero que pola presente esteas ben e que Ibiza teña o clima que buscabas. Amsterdam está a ter un verán tranquilo. Moita, moita xente e as mesmas dúbidas de sempre. Creo que deberías pensar seriamente en pasar algún tempo aquí. É o momento. Hai unhas casas discretas por Hoekenes, xunto ao parque e …

Tanta Felicidade

Tanta felicidade deitaba sobre a vida pasada a mesma luz que deita sobre o mar o solpor. Non había queixa no seu silencio, mentres contemplaban o retroceso da fraga dende a solaina da casa. Non falaban a penas nas horas serodias da tarde; o necesario fora dito. No ocaso non ventilaban os problemas, calculando que …

Venderemos nós

Cando seu pai vendeu as terras non sentiu ningunha dor. Quizais alivio. Estaba máis necesitado de novidades que desa condena segura da rural lex. Estaba canso da paz sen horizonte, da sesta dos veraos, das sombras dos xardíns e dos bichos da horta. Estaba canso de todo e todo lle resultaba imposición. Cando seu pai …

Hamlet Acusador

Tiña o amor enfermo de párkinson. Tiña o corazón ferido, de aurícula a ventrículo, polas frechas da aldraxante fortuna e, cada vez que comezaba a declamar, un mundo de bolboretas axitáballe o corpo e traíalle o recordo da cara aboiando onda os nenúfares. Subía ás táboas seguro de si mesmo, pero en canto o príncipe …